Devlet kamu hizmeti için ihtiyacı olan bir işin yapılması, malın ya da hizmetlerin alınması amacıyla ihaleler çıkartarak istekliler arasında en uygun koşulda kabul eden taraf ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu doğrultusunda özel hukuk kişileriyle sözleşmeler yapar.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu bu ihalelerin ne şekilde yapılacağını belirleyerek usul ve esas konusunu düzenler. Kamu İhale Kanunundaki kuralların tebliğleri, değişiklikleri gibi durumlarda Kamu İhale Kurumu söz konusu esas ve usullerin belirlenmesinde söz sahibidir. Kısacası Kamu İhale Kurumu tüm bu ihalelerin düzenleyicisi ve denetleyicisidir. Kamu İhale Kanununda belirtilen hüküm, kural ve usullerin uygulanması esnasında Kamu İhale Kurumu, Kamu İhale Genel Tebliği çıkararak ortaya çıkan uyuşmazlıkların ve anlaşmazlık çözümünü sağlar. Hizmet Alımı İhaleleri Yönetmeliği usul ve esasları düzenleyen yönetmeliklerden biridir. Kamu ihaleleri önceden ilgili dairelerde ilana çıkarılırdı ancak ihaleler de günümüz teknolojisine uyum sağlayarak internet ortamına taşındı. Artık EKAP isimli Elektronik Kamu Alımları Platformundan bütün işlemlerin gerçekleştirilmesi mümkün hale geldi. İhaleler Kamu İhale Bülteni ile duyurulur, ilana çıkan ihaleler sonuçlandıktan sonra da sonuçları bu bültende yayınlanır.

Kamu ihalelerinde devletle yapılan sözleşmenin kendisi özel hukuka tabi olsa da bu sözleşmenin akdedilmesine kadar olan aşamada ortaya çıkan uyuşmazlıklar kamu hukukuna tabidir. Dolayısıyla sözleşme yapılana kadar olan uyuşmazlıklarda başvurulacak mercii idari yargıdır. İdareye yapılacak başvurular direkt idarenin kendisine şikayet başvurusu olabileceği gibi Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusu şeklinde de olabilir. İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybı veya zarar söz konusu olursa ihaleye aday taraf, dava yoluna gitmeden önce şikayet başvurusu yollarına gitmek zorundadır.  Bu iki başvuru yolu tüketilmeden idarenin ihale kararı veya ihale sürecinde yaptığı işlemler hakkında doğrudan idari yargıda dava yoluna gidilemeyecektir. Başvuru yolları tüketildikten sonra gidilecek yargı yolu ise idari yargıda iptal davasıdır.

İdareye şikayet yolunda Kamu İhale Kanunu’nun 55.maddesi’ne göre ihale sürecindeki hukuka aykırılık iddialarında hukuka aykırı işlemin fark edildiği tarihten itibaren madde 21’in b ve c bentlerine göre yapılan ihalelerde 5 gün, diğer hallerde 10 gün içinde ve sözleşme yapılmadan ihaleyi yapan idareye yapılır. İdare, başvuru üzerine gerekli incelemeyi yaparak 10 gün içinde gerekçeli bir karar alır ve şikayetçi ile diğer adaylara da 3 gün içinde bildirir. İtirazen şikayet başvurusunda bulunulup bulunulmadığı sorgusu yapılmadan veya şikayet başvurusunda bulunulduysa kararı verilmeden sözleşme imzalanamaz.

Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet yolunda ise idareye şikayet başvurusunda bulunan ya da idare tarafından alınan kararı uygun bulmayan aday yine Kamu İhale Kanunu madde 55’te öngörülen süreler içerisinde ve yine sözleşme imzalanmadan Kamu İhale Kurumu’na itirazını sunabilir. Burada itiraz edilen işlemler bakımından Eşit İşlem İlkesi’nin ihlal edilip edilmediği göz önünde bulundurularak ve idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak bir inceleme yapılır. Kamu İhale Kurumu’nun verdiği nihai kararlar artık dava konusu edilebilecektir.

Şikayet başvuru yolları tüketildikten sonra adaylar artık yargı yoluna gidebilecektir. Kamu İhale Kurumu’nun itirazen şikayet üzerine verdiği kararlara karşı idari yargıda iptal davası açılabilecektir. Görevli ve yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesi’dir. İhale adayları tarafından şikayet konusu yapılması gereken işlemler dışında kalan idari işlemler hakkında da herkes şikayet ve itirazen şikayet yollarına başvurmadan doğrudan idari yargıda iptal davası açabilir. Ancak belirtmek gerekir ki bu işlemler sadece ayrılabilir işlem niteliğinde kesin ve yürütülmesi zorunlu olan, kişilerin menfaatlerini etkileyen işlemlerdir. İhale komisyonun ihale kararı veya ihale yapmama kararı gibi işlemler bahsi geçen zorunlu ve ayrılabilir işlemlerdendir dolayısıyla bunlar da iptal davasına konu olabilirler.